Medya ve İlham Yazılar

Işık Kirliliği Hangi Canlılara Zarar Verir? Edebiyatın Gözünden Bir İnceleme Giriş: Kelimelerin Gücü ve Anlatıların Dönüştürücü Etkisi Bir edebiyatçı olarak, kelimelerin gücüne her zaman inandım. Sözler, yalnızca duygu ve düşünceleri ifade etmekle kalmaz, aynı zamanda dünyayı algılayış biçimimizi de şekillendirir. Her kelime, bir anlam taşımanın ötesinde, bir evrenin kapılarını aralar. Ve her anlatı, gerçekliği dönüştürme gücüne sahiptir. Ancak, kelimeler bazen göremediğimiz, hissedemediğimiz bir gerçekliği de aydınlatabilir. Işık, tıpkı bir edebi anlatının ışığı gibi, yalnızca karanlıkları aydınlatmakla kalmaz; bir zaman sonra ışığın kendisi de bir tehlikeye dönüşebilir. Işık kirliliği, doğrudan algılayamadığımız ancak varlığını derinden hissettiğimiz bir kavramdır. İnsanlar, ışıkla çevrelenmiş bir…

Hoppala Nereden Gelir? Dilin Eğlenceli Yansıması ve Kökeni Üzerine Derin Bir Bakış Hadi gelin, bir an için hep birlikte dilin eğlenceli, merak uyandıran dünyasına dalalım. “Hoppala!” dedikçe içinizde bir enerji uyanır mı? Ya da belki, bir hata yaptığınızda, çevrenizdekiler bu kelimeyle size eğlenceli bir şekilde yaklaşıyorlarsa? “Hoppala”… İnsanı güldüren, bazen şaşkınlıkla karışık, bazen de bir yanlış anlaşılmayı tatlı bir şekilde açıklığa kavuşturan o güzel kelime… Ama durun! Bu kelimenin kökeni ve kültürel yansımaları tam olarak nereden geliyor? Gelin, birlikte “hoppala”nın tarihine, bugüne ve belki de geleceğine bir yolculuk yapalım! Hoppala’nın Kökeni: Dilin Gizli Tınıları İlk olarak, bu kelimenin tam olarak…

İtimat Kime Ait? Toplumsal Yapıların ve Bireylerin Etkileşimi Toplumları anlamak, insanların birbirleriyle nasıl etkileşimde bulunduğuna, rollerinin nasıl şekillendiğine ve bu rollerin toplumun daha büyük yapısı içinde nasıl bir anlam kazandığına bakmayı gerektirir. Bir araştırmacı olarak, insan davranışlarını ve toplumsal normları inceledikçe, insanların güven (itimat) kavramıyla nasıl ilişki kurduklarını anlamak da önemli bir sorudur. Güven, sadece bireyler arasında değil, toplumsal yapılar ve kültürel normlar arasında da bir köprü işlevi görür. Peki, itimat kime aittir? Bu yazıda, itimat kavramını toplumsal yapılar, cinsiyet rolleri ve kültürel pratikler çerçevesinde analiz etmeyi amaçlıyorum. Toplumsal Normlar ve İtimat İtimat, yalnızca bireysel bir duygu ya da bir…

Aynı Kafada Olmak Ne Demek? Tarihsel Bir Perspektiften Değerlendirme Geçmişi Anlamaya ve Günümüzle Bağ Kurmaya Çalışan Bir Tarihçinin Girişi Tarih, yalnızca geçmişin olaylarını kaydetmekten daha fazlasını ifade eder. Olaylar arasındaki bağlantıları, toplumsal değişimleri ve bireylerin zihinsel dönüşümlerini anlamaya çalışmak, günümüzü daha net bir şekilde görmemize yardımcı olur. “Aynı kafada olmak” gibi basit görünen bir deyim, aslında tarihsel süreçlerin, toplumsal kırılma noktalarının ve bireysel düşüncelerin nasıl şekillendiğinin bir yansımasıdır. Peki, aynı kafada olmak ne demek? Bu soruyu tarihsel bir perspektiften ele alarak, toplumsal dönüşüm ve zihinsel paralellikler üzerinden incelemeye çalışacağız. Tarihte insanların “aynı kafada” olma durumunun anlamı, elbette her dönemde değişiklik…

Edebiyatta Mekân Ne Demek? Küresel ve Yerel Perspektiflerden Bir Bakış Edebiyat, her zaman duyguları, düşünceleri ve dünyayı anlamamıza yardımcı olan bir araç olmuştur. Ancak, bazen gözden kaçan bir unsur vardır: mekân. Edebiyatın temel bileşenlerinden biri olan mekân, sadece bir arka plan değil, karakterlerin ruh hallerini, toplumsal yapılarını ve kültürel kimliklerini yansıtan bir öğedir. Peki, edebiyatın içinde mekan ne demek? Ve bu kavram, küresel ve yerel perspektiflerden nasıl algılanıyor? Hadi gelin, edebiyatın mekânı nasıl şekillendirdiğini farklı bakış açılarıyla inceleyelim. Küresel bir bakış açısı, bir metni daha evrensel bir bağlama yerleştirirken, yerel bir perspektif, o metnin derinliklerine inmemize yardımcı olabilir. Mekân, sadece…

Fotofobi (Neden Işıktan Kaçılır?) “Fotofobi”, Türkçede genellikle “ışığa aşırı duyarlılık” biçiminde tanımlansa da, sözcüğün kökeni Eski Yunanca “phōs” (= ışık) ve “phóbos” (= korku) sözcüklerinden gelir. Fotofobi tıp alanında yalnızca parlak ışığa rahatsızlık duyulması değil; gözlerin ya da sinir sisteminin ışık uyaranına alışamaması sonucunda ağrı, göz kırpma, ışığı kaçırtma gibi belirtilerin ortaya çıkmasıdır. [1] Bu yazıda, fotofobinin tarihsel arka planından başlayarak, “fotofobi nasıl görür?” sorusunun yanıtını – yani ışığın görme sistemimizde ne biçimde rahatsızlık yaratabildiğini – ele alacağız. Ardından, günümüzdeki akademik tartışmalara göz atıp, bu duyarlılığın görme üzerindeki etkilerini anlaşılır biçimde inceleyeceğiz. — Tarihsel Arka Plan Görme ve ışık duyarlılığı insanlık…

Laf Ola Torba Dola Ne Demek? Erkeklerin ve Kadınların Bakış Açılarıyla Değerlendirelim! Merhaba sevgili okurlar! Bugün Türkçemizin oldukça ilginç ve bir o kadar da eğlenceli bir deyimi olan “Laf ola torba dola”yı konuşacağız. Hangi bağlamda kullanıldığını hiç düşündünüz mü? Veya bu deyimi duyduğunuzda aklınıza ilk ne geliyor? Eminim ki bazılarınıza, kulaklarınıza çalınan bir laf gibi gelmiştir, bazılarınız ise hiç duymamıştır. Ama merak etmeyin, biz bu deyimi derinlemesine inceleyeceğiz! Hadi gelin, farklı bakış açılarıyla bu deyimi ele alalım. Erkekler, genelde bu tür ifadeleri daha objektif ve veri odaklı bir şekilde çözmeye çalışırken, kadınlar duygusal ve toplumsal etkiler üzerinden değerlendirme yapabiliyor. Gelin,…

Balıkesir Kaç Tanesiyle Var? Bir Felsefi İroni Felsefe, dünyanın sırlarını çözmeye çalışırken, bizleri genellikle sorulara yönlendirir, yanıtlar ise birer geçici durak olur. “Nedir?” ve “Ne zaman?” gibi sorular, her insanın gerçekliği anlamak için çıktığı bir yolculuğun başlangıç noktasıdır. Birçok kez bizler de yaşamın karmaşıklığını, somut sayılarla açıklamaya çalışırken, bu sayılara yüklediğimiz anlamın ötesine geçmeyi unuturuz. Bugün, Balıkesir’in ilçeleri hakkında soracağımız soruya felsefi bir bakış açısıyla yaklaşmayı amaçlıyoruz: Balıkesir kaç ilçeden oluşur? Ancak, bu sorunun cevabını ararken, bu sayının ne ifade ettiğini ve bu bilgiyi anlamanın ötesinde nasıl bir varlık bilgisi (ontoloji), doğru bilginin sınırlarını (epistemoloji) ve toplumsal sorumluluğun temellerini (etik)…

Bal Kabağı Nereye Aittir? Kültürel Bir Yolculuk Dünya üzerinde birbirinden farklı kültürler, her biri kendi tarihi ve geleneksel ritüelleriyle varlıklarını sürdürürken, bazen en sıradan görünen nesneler bile derin kültürel anlamlar taşıyabilir. Bir antropolog olarak, insanların nasıl dünyayı algıladıklarını ve bu algıların yaşamlarını nasıl şekillendirdiğini merak etmek, sürekli bir keşif sürecidir. Bugün, bir meyve olarak tanıdığımız ama kültürler arası bir yolculuğa çıktığında çok daha fazla anlam taşıyan bal kabağını ele alacağız. Bal kabağı, nereye aittir? Hangi ritüellere, sembollere ve kimliklere hizmet eder? Gelin, bu soruları daha derinlemesine inceleyelim. Bal Kabağının Kültürel Anlamı Bal kabağı, dünya çapında yaygın olarak yetişen ve genellikle…

Şiiler Hangi Mezhep? Siyaset Bilimi Perspektifinden Bir İnceleme Güç, İktidar ve Toplumsal Düzen Üzerine Bir Siyaset Bilimcinin Bakışı Siyaset bilimci olarak, her toplumun kendi içindeki güç ilişkilerini ve toplumsal düzeni anlamak, siyasi ve ideolojik yapıları daha iyi kavrayabilmemize yardımcı olur. Toplumlar sadece ekonomi ve kültürle değil, aynı zamanda iktidarın nasıl paylaşıldığı ve toplumsal katmanların nasıl şekillendiğiyle de tanımlanır. Bugün, Şii mezhebi üzerine yapacağımız tartışmada, hem dini bir inanç sisteminden hem de bu inanç sisteminin toplumsal ve siyasal yapıları nasıl şekillendirdiğinden söz edeceğiz. Peki, Şiiler hangi mezhepten gelir? Onların dini inançları ve siyasi yapıları, nasıl bir toplumsal düzene yol açtı? Erkekler…