Medya ve İlham Yazılar

Havaalanı neden daha pahalı? Görünmez ücretlerin, tekelin ve “zaman vergisinin” anatomisi Kalabalık güvenlik sırasından çıkıp su almak için kioska yöneliyorsunuz: Şehirde 15 TL olan şişe, havalimanında 50 TL. “Havaalanı neden daha pahalı?” sorusuna benim cevabım net: Çünkü havalimanları, yolcunun zamanını ve çaresizliğini paraya çeviren kapalı ekosistemler. Bu yalnızca “pahalı kiralar” meselesi değil; tekel benzeri yapı, yoğun regülasyon, yüksek güvenlik maliyeti, agresif kira–ciro payı sözleşmeleri ve psikolojik fiyatlama stratejilerinin iç içe geçtiği bir düzen. Gelin, bu düzenin zayıf ve tartışmalı yanlarını cesurca masaya yatıralım. Havaalanı neden daha pahalı? “Kapatılmış talep” ve tekelin gücü Havalimanı, şehre dağılmış alternatiflerin olmadığı kapalı bir pazar…

Habbeyi Ne Anlama Gelir? Küçük Bir Şeyin Büyük Anlamı Bazen en derin anlamlar, en küçük kelimelere gizlenir. “Habbe” de onlardan biridir. Yüzeyde bakıldığında basit bir sözcük gibi görünür; Arapça kökenli bu kelime “tanecik”, “küçük parça” ya da “zerre” anlamına gelir. Ancak hayatın içinde, ilişkilerde ve insan hikâyelerinde habbe, çoğu zaman bir kıvılcım, bir başlangıç veya bir hatırlatma olarak karşımıza çıkar. Bu kelimenin derinliğini anlamak için sizi bir hikâyeye davet ediyorum. Küçük Bir Şeyin Büyük Etkisi Bir sonbahar akşamı, yıllardır dost olan iki insan, Selim ve Elif, eski bir çay bahçesinde buluşurlar. Onların hikâyesi, “habbe”nin gerçek anlamını anlatan bir yolculuktur. Selim:…

Homolog Organ Ne Demek? Siyaset Bilimi Perspektifinden Bir Analiz Güç İlişkileri ve Toplumsal Düzen Üzerine Güç, insan topluluklarının hayatında her zaman merkezi bir yer tutmuştur. İktidar, toplumları biçimlendiren, yönlendiren ve kontrol eden bir araçtır. Ancak, bu güç ilişkileri yalnızca görünür ve doğrudan şekillerde değil, aynı zamanda daha derin, biyolojik ve kültürel anlamlarda da var olabilir. Tıpkı biyolojideki homolog organlar gibi, toplumsal yapılar ve iktidar ilişkileri de zaman içinde benzer biçimler alabilir. Peki, siyaset biliminde “homolog organ” kavramını nasıl anlamalıyız? Homolog organlar, biyolojik anlamda, farklı organizmalarda benzer işlevi gören ve benzer kökenlere sahip organları ifade eder. Ancak, siyasal anlamda bu kavram,…

İklim konuşmaları bazen kuru teknik bir tartışmaya dönebiliyor; oysa ben bu meseleye bir arkadaş grubunda ateş başında konuşur gibi, merakla ve samimiyetle yaklaşmayı seviyorum. “Doğalgaz karbon salınımı yapar mı?” sorusu da tam böyle bir sohbet konusu: kökleri sanayi tarihine uzanan, bugünde şehirlerimizin damarlarında dolaşan ve geleceğimizin rotasını etkileyen bir soru. Hadi birlikte hem bilimin soğukkanlı verileriyle hem de gündelik hayatın içinden örneklerle derinleşelim. Doğalgaz yakıldığında karbondioksit (CO₂) açığa çıkar; ayrıca üretim ve taşımada sızan metan (CH₄) güçlü bir sera gazıdır. Kısacası, evet, doğalgaz karbon salınımı yapar—yalnızca bacada değil, yaşam döngüsü boyunca. Doğalgazın Kökleri: “Temiz Yakıt” İmajı Nereden Geliyor? Doğalgaz, kömür…

Haşlanmış Patates Ne İşe Yarar? Psikolojik Bir Mercek Altında İnsan davranışlarını çözümlemeye çalışan bir psikolog olarak, bazen en basit şeylerin bile derin anlamlar taşıyabileceğini fark ediyorum. Yediğimiz yiyeceklerin bizim üzerimizdeki etkilerini düşündüğümüzde, çoğumuzun aklına ilk gelen, sadece tat ve besin değeridir. Ancak psikolojik olarak bakıldığında, yiyeceklerin ruh halimiz, düşüncelerimiz ve toplumsal bağlarımız üzerinde etkileri çok daha derindir. Bugün, sıradan bir gıda maddesi olan haşlanmış patatesi, psikolojik açıdan derinlemesine inceleyeceğiz. Acaba haşlanmış patates, sadece fiziksel sağlığımızı mı etkiler, yoksa zihinsel ve duygusal sağlığımız üzerinde de etkili midir? Haşlanmış Patates ve Bilişsel Psikoloji Bilişsel psikoloji, zihinsel süreçleri anlamaya çalışan bir alan olarak,…

Hangi Dizi Nerede Çekiliyor? – Güç İlişkileri ve Toplumsal Düzen Üzerine Bir Siyaset Bilimi Analizi Toplumsal yapılar, tarihsel süreçlerle şekillenen dinamiklerle kurulur. Ancak bu yapılar, her zaman statik değildir; bireylerin, kurumların ve ideolojilerin etkisiyle yeniden şekillenir. Güç ilişkileri, toplumda egemen olan ideolojilerin, devletin ve diğer aktörlerin egemenliğini sürdürmek için kullandığı stratejilerle iç içe geçer. Peki, bu çerçevede, bir dizi nerede çekiliyor sorusu aslında neyi anlatır? Her dizinin çekildiği mekân, yalnızca görsel estetik ya da mekânsal tercih değil, aynı zamanda toplumsal ve siyasal yapıları da yansıtan bir temsiliyet sunar. Gücün Mekânı: İktidar, Kurumlar ve Toplumsal Etkileşim Bir dizi, çekildiği yerle sadece…

Hırlamak Ne Demek TDK? – Sesin, Varlığın ve Bilginin Felsefi Yankısı Bir filozof için her kelime, düşüncenin aynasıdır. “Hırlamak” sözcüğü, yüzeyde bir hayvanın çıkardığı tehditkâr sesi anlatır gibi görünür; ama aslında insanın iç dünyasında, varoluşun en ilkel yankısını taşır. Türk Dil Kurumu’na (TDK) göre “hırlamak”, “hayvanın, özellikle köpeğin, hırçın bir ses çıkarması” anlamına gelir. Ancak bu tanım, kelimenin yalnızca görünen yüzüdür. Çünkü dildeki her ses, bir felsefi derinliğe işaret eder — bir anlamın, bir varlık hâlinin, bir bilginin sesi gibidir. Bu yazıda, “Hırlamak ne demek?” sorusunu etik, epistemolojik ve ontolojik düzlemlerde ele alacağız. Çünkü bir kelimeyi anlamak, aslında insanın kendini…

Hırsızlama Ne Demek? Toplumsal Yapıların Gölgesinde Bir Kavramın Sosyolojik Analizi Toplumun dinamiklerini anlamaya çalışan bir araştırmacı olarak, her kavramın ardında gizli bir anlam, kültürel bir iz ve toplumsal bir yapı taşının bulunduğuna inanırım. “Hırsızlama” sözcüğü, ilk duyulduğunda bireysel bir eylemi —bir şeyi izinsiz almak, çalmak— çağrıştırabilir. Ancak sosyolojik bir mercekle bakıldığında, hırsızlama yalnızca maddi bir eylem değil; değerlerin, rollerin, kimliklerin ve güç ilişkilerinin yeniden üretildiği bir toplumsal davranış biçimidir. Bu yazıda, “hırsızlama” kavramını toplumsal normlar, cinsiyet rolleri ve kültürel pratikler bağlamında derinlemesine inceleyeceğiz. — Toplumsal Normlar ve “Hırsızlama”nın Anlam Alanı Toplum, bireylerin davranışlarını yönlendiren görünmez kurallar bütünüdür. Bu kurallara “toplumsal…

Türkiye’de Kamış Nerede Yetişir? | Mizahın, Romantizmin ve Biraz da Biyolojinin Buluşma Noktası “Türkiye’de kamış nerede yetişir?” sorusu ilk duyulduğunda çoğu insanın aklına hemen doğa belgeselleri, sazlıklar ya da ney sesi gelir. Ama dürüst olalım, bazılarının aklı biraz daha… karışık yerlere gidiyor olabilir. 😄 Neyse efendim, biz konumuza ciddi (!) ve aynı zamanda neşeli bir şekilde yaklaşalım. Çünkü kamış, sandığınızdan çok daha derin bir mesele… — Erkeklerin “Koordinat Ver Bana” Yaklaşımı Erkekler bu tarz sorularda genellikle hemen haritayı açar. “Tamam, bir saniye Google Earth’ü açıyorum… Kamış en çok nerede? Ha, tamam işte: Göksu Deltası, Seyhan Nehri çevresi, Çukurova, Manyas Gölü…